Miejsce: Warszawa
Termin: 12-14 III 2014
Zgłoszenia: 31 X 2013
Link: http://animalstudies.ibl.waw.pl/

_______

W ostatnich latach coraz bardziej widoczne staje się zainteresowanie rozmaitymi kontekstami oddziaływania animal studies w kulturze współczesnej. Konferencja „Zwierzęta i ich ludzie” wychodzi naprzeciw uwidaczniającej się w Polsce i Europie Środkowowschodniej potrzebie analizowania zachodzących w kulturze przemian w szerszej, nieantropocentrycznej perspektywie, koncentrując się na koncepcjach filozoficznych, tekstach literackich i pracach artystycznych. W Polsce pojawia się coraz więcej tekstów kultury w nowy sposób stawiających pytanie o zwierzę oraz relacje ludzko-zwierzęce i wymagających analizy i interpretacji z perspektywy animal studies. Studia nad zwierzętami pozwalają także w nowy sposób spojrzeć na kulturę dawną, literaturę, sztukę, filozofię i postawy społeczne istniejące przed ukonstytuowaniem się studiów nad zwierzętami jako interdyscyplinarnego obszaru badań i świadomej teorii krytycznej znajdującej swoje miejsce w strukturach akademickich.

Na konferencji chcemy poruszyć problematykę statusu zwierzęcia oraz relacji między ludźmi a innymi zwierzętami jako części przemian kultury. Ważne jest dla nas, by zwierzęta nie stały się tylko tematem czy motywem, ale by tworząc teorie i konceptualizując myśli pamiętać o rzeczywistych zwierzętach, ich kondycji i miejscu w świecie, dawniej i współcześnie. Z tego między innymi względu kontekst etyczny wydaje się nie tylko nieunikniony, ale i kluczowy dla studiów nad zwierzętami. Konferencja jest interdyscyplinarna, przy czym zależy nam szczególnie na analizach, teoriach i spostrzeżeniach z obszaru nauk humanistycznych, przede wszystkich zaś tych odnoszących się do sztuki i literatury postrzeganej w kontekście filozoficznym i społecznym.

Pragniemy więc zastanowić się nad zmianami, które zachodzą w kulturze w odniesieniu do zwierząt, ale także poruszyć kwestię samej dyscypliny animal studies, jej specyfiki i perspektyw. Chcemy się zastanowić czy i jak można mówić o zmierzchu paradygmatu antropocentrycznego.

Proponujemy zastanowienie się nad następującymi zagadnieniami:

Studia nad zwierzętami w badaniach nad kulturą:

  • Posthumanizm czy humanistyka nieantropocentryczna?
  • Animal studies jako nowa dziedzina nauki i jej wpływ na teorię i krytykę literatury i sztuki
  • Antygatunkowizm i jego znaczenie w krytyce kultur
  • Pytanie o zwierzę i retoryka zwierzęcości: funkcjonowanie w dyskursie takich pojęć jak: zwierzę, zwierzęcość, zwierzęcy
  • Krytyka środowiskowa (ekokrytyka, environmental studies) wobec zjawisk kultury a stosunek ludzi do zwierząt
  • Zoografia, zoontologia, biopoetyka, antroparchiat i inne pojęcia czy nowa perspektywa badawcza?

Zmiana statusu zwierzęcia:

  • Upodmiotowienie zwierząt: zwierzęta jako podmioty działań (animal agents), aktorzy nie-ludzcy –  współuczestniczenie zwierząt w kulturze
  • Prezentowanie i reprezentowanie zwierząt; nowe sposoby przedstawiania i postrzegania istot nie-ludzkich
  • Bio art w świetle bioetyki i biopolityki
  • Prawa zwierząt, biopolityka, demokracja gatunków – polityczność kultury
  • Animal gaze. Obserwowanie zwierząt  i zmiany w sposobie ich widzenia


Relacje zwierząt ludzkich i nie-ludzkich:

  • Dialektyka doświadczenia i tekstu w relacji ze zwierzętami
  • Problem granicy pomiędzy człowiekiem i zwierzęciem: przekraczanie dualizmu, przezwyciężanie opozycji
  • Filozofowie i zwierzęta: zwierzęta w teoriach filozoficznych
  • Poeci i zwierzęta: zwierzęta w literaturze pięknej
  • Prawa zwierząt w sztuce i literaturze
  • Człowiek wobec cierpienia i śmierci zwierzęcia. Zwierzę wobec cierpienia i śmierci
  • Międzygatunkowe próby zbliżenia. Kontakt cielesny i psychiczny w relacjach ludzi i innych zwierząt
  • Ludzkie przestrzenie zwierząt: zoo, cyrk, hodowla, laboratorium
  • Mięso w kulturze, mięso i jego konotacje, mięsność a męskość
  • Miejsce zwierząt w teoriach ekofeministycznych
  • Pojęcie holokaustu zwierząt – jego rozumienie i obrazowanie

Pragniemy zaprosić przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych do zastanowienia się nad zaproponowanymi przez nas zagadnieniami, pozostając otwarte na propozycje innych tematów, wpisujących się w koncepcję projektu.

Projekt  „Znaczenie studiów nad zwierzętami dla badań nad kulturą w Polsce” ma na celu rozwijanie studiów nad zwierzętami w Polsce i całym regionie Europy Środkow-Wschodniej, w szczególności w badaniach nad kulturą, jak również integrację środowisk polskich i zagranicznych badaczy zajmujących się animal studies. Celem konferencji jest m. in. zapoznanie polskich badaczy z osiągnięciami i spostrzeżeniami poczynionymi przez badaczy z krajów anglojęzycznych, w których studia nad zwierzętami są najbardziej rozwinięte oraz funkcjonują w strukturach instytucji akademickich. Zależy nam jednak także, by uczestnicy z zagranicy zapoznali się z wynikami badań, teoriami i tekstami kultury, w szczególności dziełami literatury i sztuki autorstwa polskich naukowców i twórców.

W języku wyraża się myśli, więc jest on szczególnie ważny dla nauk humanistycznych. Ma on znaczenie w badaniu tekstów kultury, zwłaszcza literackich i poetyckich. Studia nad zwierzętami rozwinęły się z anglojęzycznym kręgu kulturowym, angielski jest również językiem międzynarodowym. Mimo to anglocentryczność większości wydarzeń poświęconych animal studies wydaje nam się pewnym ograniczeniem w rozwijaniu studiów nad zwierzętami w Polsce i całym regionie Europy Środkowowschodniej. Z tego względu konferencja będzie dwujęzyczna, tłumaczona symultanicznie. Głównymi językami konferencji będą angielski i polski, przewidujemy także tłumaczenie wystąpień w języku francuskim na polski i angielski.

Wśród zaproszonych gości, którzy potwierdzili wystąpienie na konferencji znaleźli się:

Prof. Jerzy Axer (Uniwersytet Warszawski), filolog klasyczny, dziekan Wydziału Artes Liberales UW, twórca MISH i Akademii Artes Liberales, w kręgu jego zainteresowań leżą studia nad rolą zwierząt w historii widowisk oraz doświadczenia terenowe w dokumentowaniu zachowań koczkodanów i pawianów w relacjach z ludźmi.

Prof. Steve Baker (University of Central Lancashire), historyk sztuki, krytyk i teoretyk sztuki w perspektywie animal studies, artysta, autor wielu książek o zwierzętach we współczesnej sztuce, ostatnio wydał Artist Animal.

Dr hab. Monika Bakke (Uniwersytet Adama Mickiewicza, Poznań), filozofka, teoretyczka i badaczka posthumanizmu i bio-artu, autorka wielu tekstów o zwierzętach z perspektywy filozoficznej, etycznej i biotechnologicznej. Ostatnio wydała: Bio-transfiguracje. Sztuka i estetyka posthumanizmu.

Prof. Przemysław Czapliński (Uniwersytet Adama Mickiewicza, Poznań), literaturoznawca, zajmuje się literaturą współczesną i krytyką literacką, autor m.in. książki Polska do wymiany: Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje.

Dr hab. Izabela Kowalczyk, prof. WSNHiD (Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa, Poznań), historyczka sztuki, krytyczka i teoretyczka kultury i feminizmu, specjalistka od polskiej sztuki krytycznej, ostatnio wydała Podróż do przeszłości. Interpretacje najnowszej historii w polskiej sztuce krytycznej, autorka tekstów o posthumanistycznych wątkach w sztuce.

Prof. Dominique Lestel (Ecole normale supérieure, Paryż), filozof, autor wielu książek na temat relacji człowieka i zwierząt, m.in L’Animal est l’avenir de l’homme, gość konferencji Minding Animals 2012.

dr hab. Katarzyna Marciniak, prof. UW (Uniwersytet Warszawski), filolog klasyczny, italianistka, pisze także książki i wiersze o zwierzętach dla dzieci, zajmuje się recepcją antyku we współczesności i problematyką dzieciństwa.

Dr Robert McKay (University of Sheffield), literaturoznawca, zajmuje się reprezentacją zwierząt i relacją do kwestii etycznych, autor wielu tekstów na ten temat, ostatnio zredagował wspólnie z Susan McHugh specjalny numer „Antennae” dotyczący zwierząt, literatury i sztuk wizualnych.

Dr Jessica Ullrich (University of Nürnberg oraz Kunstpalais w Erlangen, Niemcy), historyczka sztuki, prekursorka animal studies w badaniach nad sztuką w Niemczech, redaktorka „Tierstudien”, redaktorka książki Ich, das Tier. Tiere als Persönlichkeiten in der Kulturgeschichte, reprezentantka Minding Animals Germany.

Integralną częścią projektu jest towarzysząca konferencji wystawa:
Zwierzęta i ich ludzie. Podmioty twórcze
(Salon Akademii)

Opłata konferencyjna wynosi 150 zł (częściowe pokrycie publikacji i wegański catering)

Zapraszamy do nadsyłania zgłoszeń na konferencję zawierających abstrakt referatu (ok. 1500 znaków) oraz krótką notę biograficzną (400-700 znaków) do dnia 31.10.2013 na adres animalstudies.pl@gmail.com.